DJIZIENMagazine voor ketenpartners
Dienst Justitiële Inrichtingen
Juni 2016
vorige volgende

Column

Marije Jeltes, jeugdrechtadvocaat
 
 
Marije Jeltes, jeugdrechtadvocaat
'Zo kon het dat jeugdrechtadvocaten pleitten voor het openhouden van jeugdinrichtingen. Het leek wel de wereld op zijn kop'

Jeugdrechtadvocaten nemen in de keten een bijzondere plek in. Het werk dat wij doen, heeft een hoog liefdewerk-oud-papiergehalte. Dat deert ons niet: wat ons drijft is het welzijn van de jongeren. Dat klinkt natuurlijk nobel, maar tegelijk kleeft aan advocaten het imago dat we een lastige gesprekspartner kunnen zijn. Wij zijn de haarklovers, ‘die’ van de regeltjes en de wetten.

Graag meedenken
Dit imago lijkt soms een obstakel om ons bij plannen te betrekken. Maar jeugdrechtadvocaten dragen heel graag hun steentje bij: nog niet zo lang geleden uitten wij op een symposium met 200 jeugdrechtadvocaten hardop de wens om volop mee te denken over de toekomst van het jeugdstrafrecht. Ik denk dan bijvoorbeeld aan adviseren over de rechtspositie van de jeugdigen in de voorzieningen, want als de Beginselenwet Justitiële Jeugdinrichtingen niet meer geldt, wat komt er dan voor in de plaats? Mag een urinecontrole plaatsvinden, mag gevisiteerd worden, moet iemand op zijn kamer blijven en zo ja, voor hoe lang? Mag bezoek geweigerd worden? Kan over dit soort zaken geklaagd worden? Moeten er huisregels komen en hoe moeten die er dan uit gaan zien? Wanneer zou een jeugdige in een dergelijke setting geplaatst kunnen worden en in welk juridisch kader: voorlopige hechtenis, al dan niet in de vorm van huisarrest, detentie en/of PIJ? Wat zijn de ervaringen van advocaten met deze doelgroep en hoe houd je die gemotiveerd? Kortom, onder de jeugdrechtadvocaten is genoeg ervaring en kennis voorhanden om een constructieve bijdrage te leveren aan de plannen, in het belang van de jeugdigen.

Duidelijke mening
Het moment is daar: juist nu gaat het veel en vaak over die toekomst. En we hebben daar ook een duidelijke mening over. Toen in maart 2016 berichten verschenen dat de staatssecretaris de JJI’s Intermetzo Lelystad, Juvaid Veenhuizen (‘t Poortje) en Het Keerpunt te Cadier en Keer wilde sluiten, klommen de lokale en nationale verenigingen van jeugdrechtadvocaten in de pen. Samen pleitten wij voor het behoud van de jeugdinrichtingen in den lande. Of in elk geval voor een soepele overgang: geen sluitingen voordat er geschikte alternatieven van de grond zijn gekomen.

Dat was namelijk onze angst, dat de sluitingen zouden betekenen dat jongens en meisjes uit de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Limburg, Flevoland, Noord-Holland en Zeeland niet (meer) in hun eigen provincie in voorlopige hechtenis of detentie verblijven. Zo kon het gebeuren dat jeugdrechtadvocaten pleitten voor het openhouden van inrichtingen. Het leek wel de wereld op zijn kop.

Dicht bij huis
Vanzelfsprekend zijn jeugdrechtadvocaten van mening dat vrijheidsbeneming van kinderen meestal niet bevorderend is voor hun ontwikkeling en geven wij er de voorkeur aan dat kinderen in vrijheid een gedragsverandering doormaken, al dan niet in combinatie met een (werk)straf. Maar als een voorlopige hechtenis, een jeugddetentie of een PIJ-maatregel een gegeven is, dan dienen deze zo dicht mogelijk bij hun familie, school of stageplaats ten uitvoer worden gelegd.

Al met al is het goed dat de sluitingen voor nu van de baan zijn. Maar vooral omdat dit de ruimte geeft om de alternatieven uit te werken. In Amsterdam is daar al een begin mee gemaakt, de rest volgt. Wij zijn van harte bereid daar onze bijdrage aan te leveren, alternatieven te zoeken, niet per definitie de gebaande paden te gaan. Als wij met elkaar het belangrijkste maar in het oog houden: het welzijn van de jongeren. En als neveneffect ook de perceptie over advocaten op zijn kop wordt gezet, is dat mooi meegenomen.

Marije Jeltes
Jeugdrechtadvocaat bij JSTW Advocaten